Επιστήμη, Τεχνολογία, Ιατρική στο ελληνικό κράτος, 19ος – 20ός αι.

Abstract

Το προπτυχιακό εγχειρίδιο με τίτλο «Επιστήμη, Τεχνολογία, Ιατρική στο ελληνικό κράτος, 19ος-20ός αιώνας: Θεματικές προσεγγίσεις της ιστορίας τους» αποτελείται από τρία μέρη των δώδεκα κεφαλαίων. Στο πρώτο μέρος εξετάζεται η θεσμική οργάνωση της επιστήμης, της τεχνολογίας και της ιατρικής από την ίδρυση του ελληνικού κράτους τη δεκαετία του 1830 έως την παραμονή του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Πιο συγκεκριμένα, εξετάζονται η ίδρυση των πρώτων ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων (Πανεπιστήμιο και Πολυτεχνείο Αθηνών) και η αρχική οργάνωση της ιατρικής υποδομής (νοσοκομεία), η διδασκαλία και η διδακτική των φυσικών επιστημών, καθώς και οι πρώτες μορφές επιστημονικής συνεργασίας, οι εξειδικεύσεις, η επαγγελματοποίηση και η διεθνοποίηση της εγχώριας έρευνας από επιστημονικές κοινότητες μηχανικών, φυσικών επιστημόνων και ιατρών. Στο δεύτερο μέρος παρουσιάζονται πτυχές των κρατικών πολιτικών για τα δημόσια έργα (όπως ο σιδηρόδρομος), η σχέση μεταξύ εκβιομηχάνισης και βιομηχανικής εργασίας, καθώς και πτυχές της δημόσιας υγείας σε σχέση με κλινικές-επιδημιολογικές παρεμβάσεις για ασθένειες όπως η χολέρα και η φυματίωση. Στο τρίτο μέρος επισημαίνονται όψεις του δημόσιου διαλόγου για την επιστήμη, την τεχνολογία και την ιατρική, όπως αυτές αποκρυσταλλώθηκαν μέσω συζητήσεων και διαμαχών εντός των κοινοτήτων των φυσικών επιστημόνων και των μηχανικών σχετικά με το ιδανικό της επιστημονικής προόδου και τη σχέση του με την εθνική ιδεολογία, καθώς και πτυχές της σχέσης μεταξύ θρησκείας και επιστήμης. Τέλος, εξετάζεται ο ρόλος του ημερήσιου τύπου στην επικοινωνία της επιστήμης και της τεχνολογίας στην Ελλάδα, με εστίαση στην ανάδυση της εφημερίδας ως βασικού μέσου δημόσιου λόγου, δημόσιων εικόνων και κατασκευής στερεοτύπων για την επιστήμη και την τεχνολογία στην ελληνική κοινωνία από την έξωση του Όθωνα έως τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

The undergraduate textbook entitled "Science, Technology, Medicine in the Greek State, 19th-20th Century: Thematic Approaches to their History" consists of three parts divided into twelve chapters. The first part examines the institutional organization of science, technology, and medicine from the founding of the Greek state in the 1830s to the eve of World War II. More specifically, it examines the establishment of the first academic institutions (the University and Polytechnic of Athens) and the initial organization of the medical infrastructure (hospitals), the teaching and didactics of natural sciences, as well as the first forms of scientific cooperation, specialization, professionalization and internationalization of domestic research by scientific communities of engineers, natural scientists and physicians/medical doctors. The second part presents aspects of state policies on public works (such as the railway), the relationship between industrialization and industrial labor, as well as aspects of public health in relation to clinical-epidemiological interventions for diseases such as cholera and tuberculosis. The third part highlights aspects of the public dialogue on science, technology, and medicine, as crystallized through debates and, above all, through controversies within the communities of natural scientists and engineers regarding the ideal of scientific progress and its relationship to national ideology, as well as aspects of the relationship between religion and science. Finally, the role of the Greek daily press in science and technology communication is examined, with an emphasis on the emergence of newspapers as a key medium for public discourse, public images and the formation of stereotypes about science and technology in Greek society from the expulsion of King Otto to World War II.